Azərbaycanda Ramazan və Novruz bayramlarının üst-üstə düşməsi ilə əlaqədar ölkədə uzunmüddətli tətil günləri olacaq. Bir çox insan bu günləri evdə istirahət etməklə, ailə ilə vaxt keçirməklə və gündəlik iş tempindən uzaqlaşmaqla keçirir. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, 10–11 gün davam edən belə uzun istirahət dövründə həyat rejiminin dəyişməsi, hərəkətsizliyin artması və qidalanma vərdişlərinin pozulması sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.
Publika.az xəbər verir ki, beynəlxalq səhiyyə qurumları və tibbi mənbələr bu günlərdə də sağlam həyat ritmini qorumağın vacibliyini vurğulayır.
Mütəxəssislər bildirir ki, uzun istirahət günlərində insanların ən çox etdiyi səhvlərdən biri gündəlik rejimi tam dəyişməkdir. “Harvard Health Publishing”in məlumatına görə, gec yatmaq və gec oyanmaq bədənin bioloji saatını pozur, bu isə yorğunluq və diqqət azalmasına səbəb ola bilər. Buna görə də bayram günlərində də mümkün qədər eyni saatlarda yatmaq və oyanmaq tövsiyə olunur.
Bayram süfrələri adətən daha zəngin və kalorili olur. Dünya Səhiyyə Təşkilatı və bir sıra qidalanma mütəxəssisləri bildirir ki, uzun istirahət günlərində porsiya ölçüsünə diqqət yetirmək vacibdir. Həddindən artıq yağlı və şirin qidaların tez-tez qəbul edilməsi həzm problemlərinə və çəki artımına səbəb ola bilər.
Ev şəraitində uzun müddət qalmaq fiziki aktivliyin azalmasına gətirib çıxarır. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin (CDC) tövsiyələrinə görə, gündə ən azı 30 dəqiqə hərəkət etmək sağlamlıq üçün vacibdir. Bu, mütləq idman zalı demək deyil – evdə sadə məşqlər, gəzinti və ya aktiv ev işləri də fiziki aktivliyi təmin edə bilər.
Dietoloqlar bayram günlərində uzun fasilələrlə yeməkdən çəkinməyi məsləhət görür. Gün ərzində 3 əsas və 1–2 yüngül ara qida qəbul etmək qan şəkərinin sabit qalmasına kömək edir. Tərəvəz, meyvə, zülal mənbələri və lifli qidalar gündəlik rasionda mütləq yer almalıdır.
Bayram günlərində insanlar bəzən su içməyi unudur və onun yerinə daha çox şirin içkilər qəbul edir. Orqanizmin normal fəaliyyəti üçün gündə kifayət qədər su içmək vacibdir. Bu həm həzm sisteminə kömək edir, həm də enerji səviyyəsini sabit saxlayır.
Uzun istirahət günlərində televiziya və sosial media qarşısında keçirilən vaxt əhəmiyyətli dərəcədə artır. Mütəxəssislər bildirir ki, saatlarla ekran qarşısında qalmaq göz yorğunluğu, yuxu pozuntusu və hərəkətsiz həyat tərzi ilə nəticələnə bilər. Buna görə də gün ərzində fasilələr vermək və açıq havaya çıxmaq tövsiyə olunur.
Psixoloqlar qeyd edir ki, uzun bayram günlərində sosial təmasın azalması bəzi insanlarda darıxma və motivasiya azalmasına səbəb ola bilər. Bu səbəbdən ailə üzvləri və dostlarla ünsiyyət, kitab oxumaq, hobbilərlə məşğul olmaq və yeni fəaliyyətlər planlaşdırmaq psixoloji sağlamlıq üçün faydalıdır.
Yuxu rejiminin pozulması qısa müddətdə belə orqanizmin ümumi vəziyyətinə təsir edir. Mütəxəssislərin fikrincə, böyüklər üçün gündə orta hesabla 7-9 saat yuxu optimal sayılır. Bayram günlərində də bu rejimi qorumaq bədənin bərpası üçün vacibdir.
Mütəxəssislər hesab edir ki, uzun istirahət günləri sağlam vərdişləri tamamilə dayandırmaq üçün səbəb olmamalıdır. Əksinə, bu dövr yeni sağlam rutinlər yaratmaq üçün də imkan ola bilər. Sadə hərəkətlər, balanslı qidalanma və düzgün istirahət sayəsində bayram günlərini həm rahat, həm də sağlam keçirmək mümkündür.
Uzunmüddətli bayram günlərində sağlam qalmağın əsas şərti gündəlik həyat ritmini tam dəyişməmək, qidalanmada balansı qorumaq və fiziki aktivliyi azaltmamaqdır. Mütəxəssislər qeyd edir ki, bu sadə qaydalar həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığın qorunmasına kömək edir. (Yeni Sabah)
