Sosial şəbəkələrdə sürətlə yayılan və “nə qədər çox vitamin qəbul etsən, bir o qədər sağlam olarsan” fikrinə əsaslanan yeni trend mütəxəssisləri narahat edir. “Vitaminmaxxing” adlandırılan bu trend vitamin və mineral əlavələrinin yüksək dozalarda və nəzarətsiz şəkildə qəbulunu təşviq edir. Mütəxəssislər isə bunun ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola biləcəyini bildirirlər.
Musavat.com xəbər verir ki, araşdırmalara görə, ABŞ-da böyüklərin təxminən üçdə biri ilə yarısı müntəzəm olaraq multivitamin qəbul edir. Həkimlər və əczaçılar qeyd edirlər ki, sosial mediada yayılan yanlış məlumatlar səbəbindən bir çox insan vitaminləri ehtiyac olmadan və düzgün dozaları nəzərə almadan istifadə edir.
Xüsusilə yağda həll olunan A, D, E və K vitaminləri risk yarada bilər. Əczaçı Wendy Lee bildirir ki, bu vitaminlər orqanizmdə toplana bilir və həddindən artıq qəbul edildikdə sağlamlığa ciddi zərər vurur. Məsələn, D vitamininin normadan artıq istifadəsi qanda kalsiumun yüksəlməsinə, böyrək daşı əmələ gəlməsinə, zehni bulanıqlığa və hətta böyrək çatışmazlığına səbəb ola bilər. A vitamininin çoxluğu qaraciyər zədələnməsi və sümük problemləri ilə əlaqələndirilir, E vitamininin yüksək dozaları isə qanaxma riskini artırır. K vitamini isə qan durulaşdırıcı dərmanlarla təhlükəli qarşılıqlı təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislər “təbii olan hər zaman təhlükəsizdir” düşüncəsinin də yanlış olduğunu vurğulayırlar. Kalsium və dəmir kimi əlavələr bəzi antibiotiklərin və qalxanabənzər vəzi dərmanlarının mənimsənilməsinə mane ola bilər.
C və B vitaminləri ilə bağlı da geniş yayılmış yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Həkimlərin sözlərinə görə, yüksək dozada C vitamini qəbul etmək insanı tam şəkildə qrip və ya soyuqdəymədən qorumur. Gündə 1000 milliqramdan artıq C vitamini isə mədə-bağırsaq problemləri, ishal və böyrək daşı riskini artıra bilər. B vitaminləri enerji mübadiləsində iştirak etsə də, enerji içkiləri və ya kofein kimi ani təsir göstərmir. Orqanizmdə çatışmazlıq yoxdursa, əlavə B vitamini qəbulunun nəzərəçarpacaq faydası olmur.
Ekspertlər hesab edirlər ki, sağlam və balanslı qidalanan insanların əksəriyyətinin əlavə vitamin qəbuluna ehtiyacı olmaya bilər. Bununla belə, hamilə qadınlar, vegan qidalananlar və yaşlı şəxslər kimi bəzi qruplar üçün əlavələr faydalı ola bilər. Mütəxəssislər vitamin qəbulundan əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşməyi tövsiyə edirlər.
Nəticə: Mütəxəssislərin fikrincə, vitaminlərin həddindən artıq və nəzarətsiz istifadəsi sağlamlığı gücləndirmək əvəzinə ciddi fəsadlara yol aça bilər. Vitamin seçərkən əsas meyar qiymət və ya sosial media məsləhətləri deyil, şəxsi ehtiyac və tibbi tövsiyə olmalıdır.
