Şaxta Babanın görkəmini Coca-Cola dəyişib?

Yəqin siz televiziya ekranlarında   Coca-Colanın “Bayram gəlir” reklamını izləmisiniz. Bu bütün ölkələrdə belədir.  Bəs siz  Colanın  Şaxta Babanın  yaşıl rəngli   geyimini qırmızı rəngə dəyişdirdiyini və ya Şaxta Babanın bütün hüquqları  Cola şirkəti tərəfindən alınıb şayiələrini eşitmisinizmi?

Hamı bilir ki, Şaxta Baba tamamilə  mifoloji obrazdır.

Bəs insanlar Şaxta Babaya niyə inanırlar?

Şaxta Babanın tarixi  səxavəti və mehribanlığı ilə tanınan Yunan xristian yepiskopu Müqəddəs Nikolaya əsaslanır.

Nicholas möcüzələri  və kasıblara  əl tutmağı ilə məşhur idi.

Almaniyada dekabrın 6-da insanlar ayaqqabılarını qapının arxasına qoyaraq  “St. Nikolaus Günü”nü qeyd edirlər. Onlar həqiqətən Müqəddəs Nikin  gələrək yoxsulların ayaqqabılarına pul qoyacağına  inanırdılar. 16 -cı əsrdə İslahatdan sonra Müqəddəs Nikolanın hekayələri və adət-ənənələri  ölkədə məşhur deyildi və qeyd olunmurdu.  Bu adətlər köhnə İngilis pyeslərində və hekayələrində uşaqlara hədiyyə verən biri kimi bir obraz  olaraq görünməyə başlayandan məşhurlaşmağa başladı. Daha sonra Avropada  trend halına çevrilən bu obraz  “Miladın yaşlı babası” və ya “Milad atası” olaraq tanınmağa başlandı.  Fransada “Pere Nöel”, Avstriyanın bir neçə  ərazilərində  və Almaniyada “Christkind” kimi tanınır.

Bəs o,  bu gün necə qırmızı çuxalı Şaxta Babaya çevrilib?

Yepiskopların qırmızı paltar geyindikləri hamıya  məlumdur və çox vaxt Müqəddəs Nikola da şəkillərdə  qırmızı paltarda təsvir olunur. Bu illüstrasiyalardan əvvəl  Vikrtoriya dövründə Şaxta Baba  müxtəlif rənglərdə – mavi,  ağ, qəhvəyi və əsasən də  yaşıl rəngdə təsvir olunur.

Əsl Şaxta Baba Harper’s Weekly  jurnalında gülərüz, nəhəng bədənli, qırmızı  və ağ paltarlı və hədiyyələrlə dolu corabla təsvir olunub. Sonralar məhz şəkillər insanların beynində  Şaxta Babanı qırmızı rəng geyimdə canlandırmağa məcbur edirdi.  Hər kəs Şaxta babanı Nast  kimi təsvir edirdi. Nast Şaxta Babaya yenilik gətirərək əlində müştük  də çəkirdi.

Bəs Coca-Cola Şaxta Babada nə dəyişiklik etdi?

1931-ci ildə Coca-Cola ilk dəfə Santanı reklamlarında çəkəndə rəssam Haddon Sundblom Tomas Nastın bənzərsiz təsvirinə yalnız bir  dəyişiklik etdi. Onun əlindəki müştük  Cola şüşəsi ilə əvəz olundu.  İnsanlar arasında belə bir fikir yaranmağa başladı – Şaxta Baba həmişə qırmızı geyimdə olmayıb, niyə Cola reklamından sonra o həmişə qırmızı rəngdə təsvir olunur?

Şirkət Şaxta babanın hüquqlarına sahib olmadığını və bu mifoloji obrazı belə  görmək istədiyini bildirib. Şirkət Colanın ancaq ilk dəfə 1995-ci ildə   “ Bayram gəlir” və Miladın təsvir olunduğu  maşınlarından ibarət reklamlarla Yeni ildə dəyişiklik etdiyini  bildirib.

Leyla Şıxəli-Bayramlı, “İki sahil”