Müharibədən sonrakı 100 gün və…
Müharibələr qansız-qadasız olmur. Müharibə dedikdə insanın ilk ağlına gələn assosiasiyalar təbii ki, ölüm –itimdir, qəmdir, kədərdir, oğul itkisindən bağrının başı göynəyən ana fəryadlarıdır, dul gəlinlərin, gözlərini ata yoluna dikmiş körpələrin acı göz yaşlarıdır. Müharibənin vurduğu yaraların ağrı-acısını təkcə məğlub tərəf deyil, elə qaliblər də yetərincə yaşayırlar…
2015-ci il ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatçısı, belaruslu yazıçı Svetlana Aleksiyeviçin “Müharibənin qadın siması olmur”adlı romanı İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı olan qadınların müxtəlif dövrlərindən bəhs edən həyat lövhələri, emossional duyğular, kövrək məqamları ilə diqqət çəkir. Bədii psixoloji rənglərlə zəngin bu əsəri ilə müəllif bütün bəşəriyyəti müharibəyə nifrət bəsləməyə səsləyib.
Yəqin belaruslu araşdırmaçı, qəzetçi-yazar işğaldan azad olunmuş Azərbaycanın şəhər və kəndlərində 30 ilə yaxın öz təcavüzkar niyyətini həyata keçirmək istəyən erməni faşizminin törətdiyi dağıntıları görsəydi, dünyada anoloqu olmayan erməni simasızlığı barədə cild-cild kitablar yazardı.
Ali Baş Komandan İlham Əliyevin bildirdiyi kimi, tarixi və dini abidələrimiz düşmən tərəfindən dağıdılıb. Bütün dünya bunu görməlidir: “Gələsən, başqasının torpağını zəbt edəsən, insanları evsiz-eşiksiz qoyasan, onların evində yaşayasan, xarabalığa çevirəsən, sonra da deyəsən ki, bu, qədim erməni torpağıdır.” Çox təəssüf ki, dünya və Ermənisatnın havadarları eməni fazizminin Qarabağda törətmiş olduğu ekoloji və hərbi cinayətlərin miqyasını, adamı sarsıdan gerçəklikləri hələ də lazımca anlamamışlar. Sözsüz ki, bu gün Azərbaycan rəhbərliyi işğaldan azad olunan ərazilərin reinteqrasiyası məqsədilə genişmiqyaslı işlər görür. Dövlətimizin başçısının birbaşa təşəbbüsü və tapşırıqları ilə nəinki mənfur düşmənin bağrına yaralar vurduğu torpaqların bərpa edilməsi və yenidən qurulması planlaşdırılır, hətta orada “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının reallaşdırılması nəzərdə tutulur.Yollar çəkilir, ölkəmizin həm strateji, həm iqtisadi, həm də siyasi məqsədləri üçün əhəmiyyətli olan dəmir yolu xəttinin tikintisinə start verilib. Azərbaycan Naxçıvanla, Türkiyə ilə birləşir…
Əlbəttə, məqsədim heç də İşğaldan azad olunmuş ərazilərdəki yenilikləri bir-bir sadalamaq deyil. Adətən, böyük-kiçikliyindən, miqyasından və müddətindən asılı olmayaraq müharibələr üç dövrə ayrılır: müharibədən əvvəlki, müharibə dövrü və müharibədən sonrakı dövr. Xalqımız və dövlətimiz bu dövrlərin artıq iksini geridə qoyub. Tarixi Qələbəmizlə nəticələnən hərbi əməliyyatlar zamanı şəhid olan döyüşçülərin ailələinə, eləcə də sağlamlığını itirmiş zabitlərimizə dövlət qayğısı istiqamətində gərəkli tədbirlər həyata keçirilir. Ağır yaralanmış, iş qabiliyyətini itirmiş qazilərin normal yaşaması üçün dövlət başçısının tapşırığı ilə yeni əlillik meyarları işlənib hazırlanır. Sözsüz ki, Azərbaycan döyüşçüsünün Vətən naminə göstərdiyi fədakarlıqlar Prezidentin sərəncamları ilə orden və medallara layiq görülüb.
Lakin çox təəssüf ki, Qarabağda döyüşlərdə yaralanıb sağlamlığını itirmiş qazilər əlilliyin təyinatı ilə bağlı onların müvafiq orqanlar tərəfindən get-gələ salındıqlarından da şikayətlənirlər.
Şuşa uğrunda döyüşlərdə yaralanan könüllü əsgər Əhəd Həmidli Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə “Cəsur döyüşçü” medalı ilə təltif edilmişdir. Deyir ki, hərbi hospitalda müalicə alarkən ən böyük arzum İkinci Fəxri xiyabanda general – mayor Polad Həşimovun məzarını ziyarət etmək idi. Axı bir çox yaşıdları kimi Əhəd də Tovuz hadisələrindən sonra könüllü olaraq orduya yazılmışdı. General-mayor Polad Həşimovun şəhid olması xəbərini hamı kimi, o da dərin hüznlə qarşılamışdı.
Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Qubadlı rayonlarının işğalçılardan təmizlənməsində iştirak etmişdi. Şuşa uğrunda döyüşlərdə aldığı yaralardan biri sağalsa da, ayağında qalan qəlpəni əməliyyatla çıxarmağı hərbi hospitalın həkimləri ona məsləhət bilməyiblər: “Sinir sistemin zədələnə bilər.” Beləcə Əhəd ayağındakı qəlpə və əlindəki əsa ilə üç aya yaxındır ki, Masallı ilə Bakı arasında get-gələ salınıb. Onun giley-güzarını eşidəndə Rusiyanın məşhur “Kommersant” nəşrinin şərhçisi Aleksey Naumovun “Qaliblərin müharibə sonrası şoku” adlı yazısını xatırladım. Vətən müharibəsindən sonra hər hansı bir əlil və şikəst qazilərin insafsızcasına get-gələ salınması “sağalmaz yara” kimi nəinki elə sağlam adama da “şok” yaşadır. Cəsur döyüşçü deyir: “Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva dəfələrlə yaralı əsgərləri ziyarət edib, onlara mənəvi dəstəklərini şəxsən ifadə ediblər. Ali Baş Komandan müharibənin Vətənimizə və insanlarımıza vurduğu yaraları sağaltmağa siyasi müdriklik, siyasi iradə ilə böyük zəhmət sərf etdiyi bir zamanda tibb ocaqlarına rəhbərlik edənlər düşünmürlər ki, Bakıya da gəlib-getməyə yol pulu tapmaq mənim kimi yaralılar üçün nə qədər çətindir.”
Bu da müharibədən sonra bir sınaqdır. Hərçənd 22 yaşlı subay qazi üçün ayağında gəzdirdiyi qəlpənin ağrılar ilə xoşbəxt olmaq bir o qədər də asan məsələ deyil. Görünən budur ki, Azərbaycanın zəfər ilə başa çatan müharibənin yaralarının sağalmasına hələ xeyli vaxt lazımdır..
Yaraların və yaralıların tezliklə şəfa tapsın, Vətən!
