Başı bəlalı Başlıbelin faciəsi…
Və yaxud bədnam AXC-Müsavat cütlüyü niyə Kəlbəcərin müdafiəsini təşkil etmədi?
Dağların sinəsində qərar tutmuş qədim Başlıbel kəndi öz ziyalıları-alimləri, müəllimləri, şairləri, həkimləri və qeyrətli cəngavər oğulları ilə qiymətlidir. Bu kənd həm də yerli sakinlərin and yeri kimi müqəddəsdir. Kəlbəcərlilər öz aralarında bu kəndə “Seyidlər” kəndi də deyirlər. Doğrudan da Başlıbel seyidləri ağır ocaq , iman və inam yeri kimi tanınırlar. Otuz il əvvələ qorxmaz qədər başlıbellilər dağ başında dağtək durar, bu yerlərin əzəmətini qoruyardılar.
Ermənistan öz havadarlarının köməyi ilə Kəlbəcərə xain hücumlar edəndə başlıbellilər möhkəm durmuşdular. İgid oğullar Kəlbəcərin özünümüdafiə batalyonunun tərkibində şir kimi vuruşurdular. O zaman hakimiyyətdə olan AXC_Müsavat cütlüyünün rəhbərləri Kəlbəcərin müdafiəsini başlı-başına buraxdıqlarına görə düşmənin iri qüvvələrlə hücumlarının qarşısını almaq mümkün deyildi. Rayonun üç tərəfdən mühasirəyə alınmasına, silahlı təzyiqlərin getdikcə artmasına baxmayaraq respublika rəhbərləri heç bir əks-tədbir görmürdülər. Belə ağır günlərdən birində Kəlbəcərə toya gəlmiş respublika Ali Sovetinin sədri İsa Qəmbər vəziyyətin yaxşı olacağı barədə söz verib getdikdən sonra rayonda durum daha da pisləşdi. Zirehli texnika və artilleriya ilə hücum edən düşmənin qarşısına avtomat və pulemyotla çıxmaq mümkün deyildi. Vəziyyəti yaxşı bilən ermənilər ciddi maneə ilə rastlaşmadan sürətlə irəliləyirdilər. AXC-Müsavat batalyonlarında fərarilik baş alıb gedirdi. Kəlbəcəlilər demək olar ki, olduqca kiçik bir qüvvə ilə qalmışdılar.
1993-cü il aprelin 3-də rayon mərkəzi artıq Ermənistan qoşunları tərəfindən işğal olunmuşdu. Başlıbellilər isə Kəlbəcərin işğal ediləcəyinə inanmadıqları üçün kənddən çıxmamışdılar. Çünki İsa Qəmbər onları arxayın etmişdi. Beləliklə, Başlıbel hər tərəfdən mühasirədə qaldı. Vəziyyətin çıxılmaz olduğunu görən kənd camaatı yeganə avtomobil yolu ilə Tunel deyilən yolayrıcına çıxmaq, oradan isə ya Gəncə, ya da Tərtər tərəfə getməyi düşünürdü. Yük maşınları Tunelə çatanda orada cəmləşmiş erməni qoşunları ilə rastlaşdılar, əliyalın adamlar erməni quldurları tərəfindən amansızlıqla qətlə yetirildilər, avtomobil karvanı yandırılıb məhv edildi. Başlıbellilər hara üz tutdularsa ölümlə üz-üzə gəldilər. Özünü daşmış çaya vuran kim, qayadan atan kim… Beləliklə, Başlıbel kəndi dəhşətli bir faciə yaşadı, soyqırımına məruz qaldı.
Bakıda rahat kreslosunu qorumağa çalışan AXC-Müsavat başbilənləri bu faciə üçün o qədər də narahat olmadılar, çünki narahat olsaydılar bu dəhşətli faciə baş verməzdi. Əliyalın adamları təpədən dırnağadək silahlanmış yağıların qarşısında köməksiz qoymaq ən böyük xəyanət idi və onlar vəzifədə qalmaq xatirinə buna da getdilər.
Başlıbel faciəsindən 28 il keçir…Lakin biz indi həmişəkindən fərqli olaraq bu faciəni Böyük Qələbəmizin fonunda anırıq. Düzdür, həlak olmuş başlıbellilərin qisası alınıb, ancaq yaralarımız hələ də qövr eləyir və sağalan deyil. Bir təsəllimiz var ki, başlıbellilər azad olunmuş doğma yurdlarına qayıdacaq, viran qoyulmuş kəndlərini abadlaşdıracaq, əvvəlki rahat həyatlarını bərpa edəcəklər. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bütün çətinliklərin aradan qaldırılmasında məcburi köçkün düşmüş bütün vətəndaşlara, o cümlədən başlıbellilərə hər cür kömək göstərəcəkdir. Başlıbellilər yenə də dağ başında dağtək duracaqlar…
