Su Məcəlləsinin yeni qaydaları iqtisadi tənzimlənmənin prinsiplərindən biri kimi hazırlanıb
Bu gün bütün dünyada müzakirə olunan ən aktual və qlobal məsələlərdən biri də ekoloji durum və ətraf mühitin mühafizəsidir. Təsadüfi deyil ki, ölkə başçısı İlham Əliyev tərəfindən 2010-cu il Azərbaycanda “Ekologiya İli” elan olunmuş, həmin il çərçivəsində sistemli tədbirlər həyata keçirilmişdi. Əsas diqqət ona yönəlmişdi ki, su amili isə ekologiyanın ən başlıca komponentlərindən biridir.
Dünya əhalisinin yüksək artım tempi, ətraf mühitin çirkləndirilməsi və suyun qeyri-səmərəli istifadəsi nəticəsində mövcud ehtiyatlar sürətlə tükənmək üzrədir. Bu problemin həlli yollarının araşdırılması və tədbirlər planının hazırlanması çox vacibdir. Kənd təsərrüfatı, su sektoru və sahilyanı zonalar iqlim dəyişikliyinə ən çox məruz qalan sahələrdir. Hazırda Azərbaycanda da su ehtiyatlarından səmərəli istifadənin təminatı istiqamətində tədbirlər görülür.
Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 17 mart tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Sudan ödənişli istifadə Qaydaları” Su Məcəlləsinə əsasən su ehtiyatlarının istifadəsi və mühafizəsi tədbirlərinin iqtisadi tənzimlənməsinin prinsiplərindən biri kimi hazırlanıb. Sudan ödənişli istifadənin tətbiq edilməsinin əsas məqsədi su ehtiyatlarından səmərəli və qənaətlə istifadə olunması, suların mühafizəsinin yaxşılaşdırılması, suyun dəqiq uçotunun aparılması və su təsərrüfatı qurumlarının özünümaliyyələşdirmə prinsipi ilə fəaliyyətinin təmin edilməsidir.
Su ehtiyatlarından səmərəli istifadənin təminatı istiqamətində islahatlar davam etdirilir. Məlumdur ki, ölkəmizdə şirin su ehtiyatları onsuz da azdır. Qlobal iqlim dəyişikliyi, son illərdə yağıntıların və qonşu ölkələrdən daxil olan suların da xeyli azalması vəziyyəti daha da çətinləşdirib. İqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin sürətli inkişafı, kənd təsərrüfatı sahələrinin genişlənməsi və nəticədə suya tələbatın artması su ehtiyatlarının qənaətlə istifadəsini labüd edir.
Xatırladaq ki, beynəlxalq təcrübədə, o cümlədən su resursları bol olan ölkələrdə belə təbii su mənbələrindən istifadə ödənişlidir. Qaydalara əsasən, texniki qurğular və avadanlıqlar tətbiq etməklə, su və su təsərrüfatı obyektlərindən, o cümlədən yerüstü və yeraltı təbii su mənbələrindən, su anbarlarından bilavasitə su götürən hüquqi və ya fiziki şəxslər tərəfindən suyun həcminə görə ödənişlər həyata keçiriləcək.
Sudan istifadə haqqı onun keyfiyyətindən, təyinatından, su təsərrüfatı obyektlərinin texniki səviyyəsindən, suyun götürülmə, nəqledilmə üsullarından və digər amillərdən asılı olaraq differensiallaşdırılacaq. İstifadəsi hamı üçün mümkün və açıq olan su obyektlərindən fiziki şəxslərin öz ehtiyaclarını təmin etmək məqsədilə (çimərlik, qayıqla gəzinti, idman, həvəskar balıq ovu, mal-qaranın suvarılması, texniki qurğulardan istifadə etmədən su götürmə və s.) istifadəsi yenə də ödənişsiz olacaq.
Ölkəmizdə şirin su ehtiyatlarının məhdud şəraitində bu ehtiyatlardan səmərəli istifadə, əldə olunan suyun bərabər bölgüsü, su mənbələrinin çirklənmədən etibarlı mühafizəsi hər bir sakin üçün ciddi əhəmiyyət kəsb etməlidir.
