Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” mövzusunda çıxışının mahiyyəti və əhəmiyyəti
Müasir dövrdə rəqəmsallaşma artıq yalnız texnoloji yenilik deyil, dövlət idarəçiliyinin, iqtisadi inkişafın və cəmiyyətin rifahının əsas sütunlarından birinə çevrilmişdir. Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədəki çıxışı da məhz bu reallığı əks etdirərək ölkənin gələcək inkişaf modelində rəqəmsal transformasiyanın həlledici rol oynadığını bir daha ortaya qoymuşdur.
Dövlət başçısı çıxışında vurğulamışdır ki, Azərbaycan son illər ərzində rəqəmsal hökumət quruculuğu, elektron xidmətlərin genişləndirilməsi və informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqi sahəsində mühüm nailiyyətlər əldə etmişdir. “ASAN xidmət” modeli, elektron hökumət portalı, rəqəmsal imza sistemləri və müxtəlif dövlət reyestrlərinin formalaşdırılması bu sahədə atılan uğurlu addımların bariz nümunələridir. Lakin Prezident qeyd etmişdir ki, mövcud nailiyyətlər gələcək çağırışlar fonunda kifayət deyil və yeni mərhələyə keçid zəruridir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında “vahid rəqəmsal arxitektura” anlayışı xüsusi önəm kəsb etmişdir. Bu anlayış dövlət qurumları arasında məlumat mübadiləsinin tam inteqrasiyasını, paralel sistemlərin aradan qaldırılmasını və resurslardan daha səmərəli istifadənin təmin olunmasını nəzərdə tutur. Dövlət başçısı bildirmişdir ki, ayrı-ayrı qurumların fərqli platformalar üzərində işləməsi həm vaxt itkisinə, həm də maliyyə səmərəsizliyinə səbəb olur. Buna görə də vahid yanaşma və mərkəzləşdirilmiş koordinasiya əsas prinsip kimi müəyyənləşdirilməlidir.
Çıxışda rəqəmsal transformasiyanın əsas məqsədlərindən biri kimi vətəndaş məmnunluğunun artırılması ön plana çəkilmişdir. Prezident vurğulamışdır ki, vətəndaş dövlət qurumlarına müraciət edərkən artıq fiziki iştirakdan minimum səviyyədə istifadə etməli, xidmətlər sürətli, şəffaf və əlçatan olmalıdır. Rəqəmsal həllər korrupsiya risklərini azaltmaqla yanaşı, dövlət-vətəndaş münasibətlərində etimadı daha da gücləndirir.
İlham Əliyev çıxışında rəqəmsallaşmanın iqtisadi aspektlərinə də geniş toxunmuşdur. Qeyd edilmişdir ki, rəqəmsal iqtisadiyyat yeni iş yerlərinin yaradılmasına, innovasiya mühitinin formalaşmasına və ölkənin qeyri-neft sektorunun inkişafına güclü təkan verir. Startap ekosisteminin genişlənməsi, texnoparkların fəaliyyəti və gənclərin İT sahəsinə marağının artması Azərbaycanın gələcək rəqabət qabiliyyətinin əsas təminatlarından biri kimi dəyərləndirilmişdir.
Dövlət başçısı həmçinin insan kapitalının rolunu xüsusi olaraq qeyd etmişdir. Onun fikrincə, ən müasir texnologiyalar belə ixtisaslı kadrlar olmadan effektiv nəticə verə bilməz. Bu baxımdan, rəqəmsal savadlılığın artırılması, təhsil sistemində informasiya texnologiyalarının daha geniş tətbiqi və gənclərin bu sahəyə yönləndirilməsi prioritet vəzifələr sırasında göstərilmişdir. Prezident bildirmişdir ki, gələcəyin dövlət qulluqçusu həm idarəetmə bacarıqlarına, həm də rəqəmsal biliklərə malik olmalıdır.
Müşavirədə kibertəhlükəsizlik məsələləri də diqqət mərkəzində olmuşdur. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, rəqəmsallaşma ilə paralel olaraq informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət informasiya resurslarının qorunması, şəxsi məlumatların təhlükəsizliyi və kiberhücumlara qarşı dayanıqlı sistemlərin qurulması vahid fəaliyyət planının əsas istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edilmişdir.
Prezidentin çıxışında dövlət qurumlarının məsuliyyəti də açıq şəkildə ifadə olunmuşdur. O bildirmişdir ki, qəbul edilən qərarlar kağız üzərində qalmamalı, icra intizamı gücləndirilməli və nəticəyə yönəlmiş fəaliyyət təmin olunmalıdır. Rəqəmsal islahatlar formal xarakter daşımamalı, real dəyişikliklərə və ölçülə bilən nəticələrə xidmət etməlidir.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” mövzusunda çıxışı ölkənin inkişaf strategiyasında yeni bir mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Bu çıxış Azərbaycanın rəqəmsal gələcəyinə dair aydın baxışı, konkret hədəfləri və vahid yanaşmanı ortaya qoyur. Rəqəmsallaşma yalnız texnologiya deyil, daha səmərəli idarəetmə, güclü iqtisadiyyat və vətəndaş yönümlü dövlət modelinin qurulması deməkdir. Prezidentin səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Azərbaycan bu sahədə regional liderliyini möhkəmləndirmək və qlobal rəqəmsal trendlərə uyğun inkişaf etmək əzmindədir.
