Azərbaycan Respublikası və Çex Respublikası arasında ikitərəfli münasibətlər
2026-cı il aprelin 27-də Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin Azərbaycana rəsmi səfəri çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Çexiyanın hökumət başçısı Andrey Babiş mətbuata birgə bəyanatlarla çıxış etdilər. Bu səfər Azərbaycan ilə Çexiya arasında mövcud münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərən mühüm diplomatik hadisə kimi dəyərləndirilir. Dövlət başçısının çıxışında siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi, müdafiə sənayesi və qarşılıqlı etimad məsələləri xüsusi yer tutdu. Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan ilə Çexiya arasında münasibətlər son illərdə daha da fəallaşıb və yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər bu əlaqələrin inkişafına ciddi təkan verir. Prezident qeyd etdi ki, tərəflər arasında siyasi dialoq çox fəaldır və bu dialoq təkcə ikitərəfli məsələləri deyil, həm də regional və beynəlxalq məsələləri əhatə edir. Dövlət başçısı bildirdi ki, Davosda keçirilmiş ilk görüşdən sonra əlaqələrin intensivləşməsi tərəflərin əməkdaşlığa verdiyi önəmi göstərir. Bu fikir Azərbaycan xarici siyasətinin Avropa istiqamətində ardıcıl və praqmatik xətt üzrə davam etdiyini nümayiş etdirir. Bəyanatda iqtisadi əməkdaşlıq xüsusi diqqət mərkəzində idi. Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi artıq 800 milyon ABŞ dollarını ötüb. Bununla belə, Prezident vurğuladı ki, mövcud ticarət əsasən Azərbaycanın neft ixracı hesabına formalaşır və gələcəkdə daha balanslı iqtisadi münasibətlərin qurulmasına ehtiyac var. Bu məqsədlə sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika və texnologiya sahələrində yeni layihələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Prezidentin sözlərinə görə, Çexiyadan Azərbaycana gələn iş adamlarının iştirakı ilə keçirilən biznes forumu da yeni investisiya imkanlarının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Enerji sahəsində əməkdaşlıq Prezidentin çıxışının əsas mövzularından biri oldu. İlham Əliyev qeyd etdi ki, Azərbaycan bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır və ölkəmiz təbii qazını artıq 16 ölkəyə ixrac edir. Onlardan 10-u Avropa İttifaqı üzvüdür. Prezident bildirdi ki, Çexiya da Azərbaycanın enerji siyasətində önəmli tərəfdaşlardan biridir və gələcəkdə bu istiqamətdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi mümkündür. Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi nüfuzu ölkənin beynəlxalq mövqeyini gücləndirən əsas amillərdən biri kimi təqdim edildi. Prezident İlham Əliyev müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq məsələsinə də toxundu. O qeyd etdi ki, Azərbaycan ilə Çexiya arasında uzun illərdir bu sahədə uğurlu tərəfdaşlıq mövcuddur. Azərbaycan Çexiyadan müxtəlif hərbi təyinatlı məhsullar alır və hazırda birgə istehsal imkanları da müzakirə olunur. Dövlət başçısı bildirdi ki, Azərbaycanın müdafiə sənayesinin gücləndirilməsi ölkənin milli təhlükəsizlik strategiyasının vacib hissəsidir və bu sahədə Çexiyanın təcrübəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu yanaşma göstərir ki, münasibətlər yalnız iqtisadi deyil, həm də strateji xarakter daşıyır. Çexiyanın Baş naziri Andrey Babiş isə öz çıxışında Azərbaycanı Çexiya üçün strateji tərəfdaş adlandırdı. O vurğuladı ki, Azərbaycan regionda artan geosiyasi əhəmiyyətə malikdir və beynəlxalq liderlərin ardıcıl şəkildə Bakıya səfər etməsi bunu təsdiq edir. Baş nazir qeyd etdi ki, iki ölkə arasındakı münasibətlər qarşılıqlı hörmət və dostluq üzərində qurulub. Bu fikirlər Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artdığını və Avropa ölkələrinin regiondakı siyasi proseslərdə Bakının rolunu daha yaxından qiymətləndirdiyini göstərir. Mətbuata verilən bəyanatın digər mühüm tərəfi regional sabitlik və təhlükəsizlik məsələləri idi. Prezident İlham Əliyev Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin olunmasının vacibliyini vurğuladı və Azərbaycanın regionda əməkdaşlıq platformalarının formalaşdırılmasında maraqlı olduğunu bildirdi. O qeyd etdi ki, iqtisadi inkişaf və təhlükəsizlik bir-biri ilə sıx bağlıdır və beynəlxalq tərəfdaşlarla münasibətlər bu baxımdan xüsusi önəm daşıyır. Prezidentin bu mövqeyi Azərbaycanın regionda sabitliyin əsas təminatçılarından biri olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Bu səfər və mətbuata verilən bəyanatlar Azərbaycan-Çexiya münasibətlərinin yeni inkişaf mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. Prezident İlham Əliyevin çıxışı bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan öz xarici siyasətində qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq modelinə üstünlük verir. İkitərəfli münasibətlərin enerji, iqtisadiyyat, müdafiə və siyasi dialoq sahələrində dərinləşməsi gələcəkdə hər iki ölkə üçün yeni imkanlar yarada bilər. Bu baxımdan 27 aprel 2026-cı il tarixli görüş Azərbaycan diplomatiyasının Avropa istiqamətində növbəti mühüm addımlarından biri kimi qiymətləndirilə bilər.
