20 Yanvar 1990-cı il, Azərbaycan tarixində xalqın müstəqillik, azadlıq və suverenlik uğrunda mübarizəsinin qanla yazılmış səhifələrindən biridir. Bu gün həm milli qürur, həm də dərin hüzn və anım günüdür. Hər il olduğu kimi, faciənin 35-ci ildönümündə də Azərbaycan xalqı şəhidlərin xatirəsini ehtiramla yad edir, bu tarixi hadisəni böyük minnətdarlıqla və kədər hissi ilə anır.
1980-ci illərin sonlarından başlayaraq SSRİ-də baş verən siyasi dəyişikliklər, xüsusilə, “perestroyka” və “qlasnost” siyasətləri ilə bağlı yaranan şərait müxtəlif respublikalarda milli azadlıq hərəkatlarını gücləndirdi. Azərbaycan xalqı Ermənistanın Dağlıq Qarabağa olan ərazi iddialarına və SSRİ rəhbərliyinin bu məsələdə ədalətsiz mövqeyinə dözməyib ayağa qalxdı.
1988-ci ildən başlayaraq, Ermənistanın Azərbaycana qarşı açıq təcavüzü, azərbaycanlıların Ermənistandan kütləvi şəkildə deportasiyası və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı gərginliklər xalqda böyük qəzəb və narazılıq yaratdı. Bu proseslər Azərbaycan xalqının müstəqillik istəyini daha da gücləndirdi. Bakı küçələrində keçirilən mitinqlər və nümayişlər SSRİ rəhbərliyini ciddi şəkildə narahat etməyə başladı.
1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə SSRİ rəhbərliyinin göstərişi ilə Sovet ordusunun xüsusi təyinatlı bölmələri Bakıya yeridildi. Hərbi texnika, tanklar və ağır silahlarla təchiz olunmuş ordu hissələri dinc əhalini amansızlıqla atəşə tutdu. Nəticədə, yüzlərlə günahsız insan həlak oldu, yaralandı və itkin düşdü. Bu hücum yalnız Bakıda deyil, digər rayon və şəhərlərdə də dinc əhaliyə qarşı həyata keçirildi.
Sovet ordusunun məqsədi xalqın milli azadlıq hərəkatını boğmaq, müstəqillik ideyalarını məhv etmək idi. Lakin bu faciə Azərbaycan xalqının azadlıq uğrunda mübarizə əzmini sarsıtmadı, əksinə, daha da gücləndirdi.
20 Yanvar faciəsi yalnız Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş qırğın deyil, həm də SSRİ-nin öz vətəndaşlarına qarşı həyata keçirdiyi qanlı terror aktıdır. Lakin bu faciə xalqın müstəqillik arzularını boğa bilmədi. Əksinə, 20 Yanvar hadisələri Azərbaycanda milli özünüdərk hissinin güclənməsinə, xalqın müstəqillik ideyaları ətrafında birləşməsinə səbəb oldu.
1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasından sonra Azərbaycan öz müstəqilliyini bərpa etdi. Məhz 20 Yanvar şəhidlərinin qanı ilə yazılmış bu tarix müstəqillik yolunda böyük dönüş nöqtəsi oldu.
Bu gün, 35 il sonra Azərbaycan xalqı 20 Yanvar şəhidlərini dərin ehtiramla yad edir. Şəhidlər Xiyabanı, xalqın vətənpərvərlik və azadlıq ruhunun simvolu olaraq qalır. Hər il yanvarın 20-də minlərlə insan xiyabana gələrək şəhidlərin məzarlarını ziyarət edir, onların xatirəsini ucaldır.
Azərbaycan hökuməti və xalqı şəhidlərin ailələrinə hər zaman dəstək olur, bu faciənin beynəlxalq miqyasda tanınması üçün çalışır. 20 Yanvar faciəsinin qurbanları təkcə Azərbaycanın deyil, bütün insanlığın azadlıq və ədalət uğrunda mübarizəsinin qəhrəmanlarıdır.
20 Yanvar faciəsi Azərbaycan tarixinin ən ağrılı, eyni zamanda, ən qürurlu səhifələrindən biridir. Bu faciə Azərbaycan xalqının azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizəsinin simvolu olaraq qalır. 35 il sonra da xalqımız şəhidlərini unutmur, onların ruhu qarşısında baş əyir. Bu gün bir daha sübut edir ki, azadlıq heç vaxt unudulmur, haqq və ədalət uğrunda verilən qurbanlar isə xalqın yaddaşında əbədi yaşayır.
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin!
Nigar Mahi
