Azərbaycan xalqının XX əsrin sonlarında keçdiyi mürəkkəb yolun ən həlledici mərhələsi 1993-cü ilin oktyabrında baş verdi. 1991-ci ildə müstəqilliyini bərpa etmiş dövlətimiz daxili siyasi böhran, sosial-iqtisadi tənəzzül və xarici təhdidlər şəraitində böyük sınaqlarla üz-üzə qalmışdı. Ermənistanın hərbi təcavüzünün genişləndiyi, orduda parçalanmaların dərinləşdiyi, dövlət idarəçiliyində xaosun hökm sürdüyü bir vaxtda Azərbaycan parçalanmaq və dövlət kimi məhv olmaq təhlükəsinə yaxın idi. Belə bir tarixi anda xalqın ümid yeri yalnız Naxçıvan Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyev idi.
1993-cü ilin iyununda xalqın və siyasi rəhbərliyin dəvəti ilə Bakıya qayıdan Heydər Əliyev qiyamçı qüvvələrlə danışıqlar apararaq vətəndaş müharibəsini dayandırdı. 15 iyunda onun Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi tariximizə Milli Qurtuluş Günü kimi daxil oldu. Elə həmin gündən etibarən ölkədə sabitlik və dövlətçilik ənənələrinin bərpası istiqamətində dönüş baş verdi. Prezident Əbülfəz Elçibəyin ölkəni tərk etməsi və hakimiyyət böhranının dərinləşməsi fonunda Milli Məclis 23 iyunda prezident səlahiyyətlərini Ali Sovetin sədri Heydər Əliyevə həvalə etdi.
Xalq isə öz xilaskar liderinin ətrafında sıx birləşdi. 1993-cü il avqustun 29-da keçirilən referendumda seçicilərin 97,5 faizi Prezident Elçibəyə etimadsızlıq göstərdi. Bu nəticə xalqın yeni seçkilərə böyük inamla getdiyini təsdiq edirdi.
3 oktyabr 1993-cü ildə Azərbaycan xalqı tarixi seçim etdi. Prezident seçkilərində Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi Heydər Əliyev, Vahid Azərbaycan Partiyasından Kərrar Əbilov və Hümmət Partiyasından Zakir Tağıyev mübarizə aparırdı. Namizədlər üçün bərabər təşviqat şəraiti yaradılmışdı. Seçkilərdə iştirak edənlərin 97,7 faizi səs vermə hüququndan istifadə etdi. Nəticələr xalqın iradəsini parlaq şəkildə ifadə edirdi: 98,8 faiz seçici Heydər Əliyevin lehinə səs vermişdi.
10 oktyabr 1993-cü ildə Respublika Sarayında keçirilən andiçmə mərasimi Azərbaycan tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Xalqın xilaskar lideri Heydər Əliyev ölkənin üçüncü prezidenti kimi dövlət başçısı səlahiyyətlərini qəbul etdi. Bu hadisə yalnız siyasi dəyişiklik deyil, həm də dövlətçilik yolunda fundamental dönüş idi. Azərbaycanın müasir dövlət quruculuğu, hərbi təcavüzə qarşı mübarizəsi və islahatlar dövrü məhz bu andan başladı.
Sonrakı illərdə Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində Azərbaycan parçalanmaq təhlükəsindən qurtuldu, siyasi sabitlik təmin edildi. İqtisadi islahatlar başlandı, beynəlxalq münasibətlərdə tarazlaşdırılmış xətt seçildi. 1998-ci ildə keçirilən növbəti prezident seçkilərində Heydər Əliyevin inamlı qələbəsi onun dövlətçilik yolunun xalq tərəfindən dəstəkləndiyini göstərdi.
Beləliklə, 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixində xilaskar liderin xalq iradəsi ilə dövlət başına gətirildiyi və müstəqil Azərbaycanın həqiqi inkişaf yoluna qədəm qoyduğu gün kimi əbədi həkk olundu.
Azər Süleymanov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi rayon təşkilatının sədri
