Aşura günündə qanvermə aksiyalarında iştirak etmək ən savab əməldir
Məhərrəm ayı ilə bağlı mərasimlər bu il qonşu İran İslam Respublikasında, digər müsəlman ölkələrində də məhdudiyyətlərə riayət edilməklə keçirilir
İslam tarixinin ən dəyərli aylarından olan, özünəməxsus ayinləri ilə seçilən Məhərrəm ayı başlayıb. Bu ay üçün xarakterik olan inanclara əməl olunması, İslam dini uğrunda Kərbəlada şəhid olanların yad edilməsi, «şami-qəriban» mərasiminin təşkili, müqəddəs «Qurani-Kərim»dən ayələrin oxunması, ehsanların paylanması illərdən bəri yaşadılan dəyərlərimizdəndir. Məscidlərdə həmin günün tarixi, mahiyyəti, İslam dininin insanlara bəxş etdiyi saflığı, başqalarına qarşı ədalətli olmağı tövsiyə edən söhbətlər aparılır, din xadimlərinin müxtəlif surələrin təfsiri ilə bağlı açıqlamaları dinlənilir. İllərdən bəri bu dəyərləri qoruyan insanlar sovet ideologiyasının təzyiq və təsirlərinin ən güclü dönəmində belə inanclarına sadiq qalmış, mənəvi dəyərlərini qoruyub, saxlamışlar. Müstəqillik illərində Azərbaycandakı demokratik şərait, vicdan azadlığı vətəndaşlara mənsub olduğu dininə uyğun ayinləri icra etmək sərbəstliyi yaratdı. Hicri tarixi ilə hesablanan Məhərrəm ayının ayinləri İslam ölkəsi olan Azərbaycanda da həmişə özünəxas xarakterik ayinləri ilə qeyd olunub. Bu il isə fərqli cəhətlər mövcuddur.
Pandemiya ilə əlaqədar Ümumdünya Səhiyyət Təşkilatının tövsiyələrinə uyğun qaydaların tətbiqi ölkəmizdə də insanların sağlamlığının qorunması naminə ayinlərin keçirilməsində məhdudiyyətlərin qoyulmasını aktuallaşdırır. Bu , əsasən onunla izah olunur ki, Bütün dünyada kütləvi tədbirlər qadağan olunub, insanların bir yerə toplaşması prosedurlarını tənzimləyən xüsusi qaydalar həyata keçirilir. Ekspertlər pandemiya dövründə izdiham, mitinq, ayrı-ayrı mərasimlərin insan həyatı üçün ölümcül təhlükə olduğuna dair ardıcıl açıqlamalar, bəyanatlar verirlər. İslamın vacib şərtlərindən olan və hər il milyonlarla möminin iştirak etdiyi Həcc ziyarəti bütün dünyada mövcud olan şəraitlə əlaqədar dayandırıldı. Ölkədəki epidemioloji vəziyyət nəzərə alınmaqla, bu il Azərbaycanda Ramazan və Qurban bayramları ilə əlaqədar məscidlərdə ənənəvi bayram namazları qılınmadı. Müxtəlif dinlərə sitayiş edən xarici ölkələrin təcrübəsi də göstərir ki, dini ibadət yerlərinin kütləvi tədbirlər üçün açılması epidemioloji vəziyyətə olduqca mənfi təsir göstərir. Bu baxımdan pandemiya dövründə xüsusi riskə getməmək və əldə olunan uğurların davamını təmin etmək günümüzün və zamanın başlıca şərtidir. Xatırladaq ki, bir müddət öncə Bakıda keçirilmiş aksiyada minlərlə insanın iştirakı virusa yoluxma hallarını artırdı. Bu baxımdan kütləviliyi ilə seçilən, sosial məsafənin saxlanması mümkün olmayan Aşura mərasiminin izdihamla keçirilməsi, yürüşlər təşkil olunması, məscidlərin, ziyarətgahların qarşısında toplaşmaq insanlarımız və cəmiyyətimiz üçün böyük təhlükə yarada bilər. Yəni, mövcud şəraitdə Aşura mərasiminin məscidlərdə qeyd olunmamasında qeyri-adi səbəb yoxdur. Bu, kütləvi tədbirlərlə əlaqədar verilmiş qərarların məntiqi davamıdır. Bütün möminlər bunu anlayışla və həmrəyliklə qarşılayırlar.
Müqəddəs «Quran- Kərim»in bütün ayələrində insanlar birliyə, təmizliyə, paklığa çağırılır. Açıq şəkildə deyilir ki, xəstəlik yayılan ərazilərə getmə ki, xəstələnərsən. Özün xəstə olsan evdən bayıra çıxma ki, başqalarını da xəstələndirərsən. İnsan sağlamlığının qorunmasının dinimizin əsas şərtlərindən biri olduğunu nəzərə alaraq bu tövsiyələrə əməl olunmasına hörmətlə yanaşmalıyıq. Pandemiya dövrünə təsadüf edən Aşura mərasimləri bu il qonşu İran İslam Respublikasında, digər müsəlman ölkələrində də bu qadağalara riayət edilməklə keçirilir. Məhərrəm ayında, Aşura mərasimlərində insanların kütləvi halda bir yerə toplaşmasına qarşı tətbiq olunan məhdudiyyətlər yalnız insanların sağlamlığı naminə həyata keçirilən tədbirlərdəndir. Bu ayda, Aşura günündə qanvermə aksiyalarında iştirak etmək, insanların həyatını qurtarmaq daha məqsədəuyğun və savabdır.
Bəllidir ki, Aşura günündə bütün müsəlmanlar Kərbəla şəhidlərinin xatirəsini yad etmək üçün məscidlərdə, tanınmış ziyarətgahlarda təşkil olunan mərasimlərdə elliklə iştirak edirlər. Təbii ki, yüzlərlə, minlərlə insanın bir yerə toplaşması, xüsusilə qapalı məkanlarda təşkil olunan mərasimlərdə iştirak koronavirusa yoluxma hallarını artıran amillərdən biridir. Buna görə də Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin rəhbərliyi, tanımış din xadimləri də bu il Məhərrəm ayına məxsus ayinlərin keçirilməsində məhdudiyyətlərin tətbiqini insanlara diqqət və qayğı kimi dəyərləndirir, ölkə vətəndaşlarını bu tövsiyələrə hörmətlə yanaşmağa çağırırlar.
Pandemiya başlandığı ilk günlərdən virusa yoluxma hallarına qarşı mübarizənin gücləndirildiyi Azərbaycanda həyata keçirilən profilaktiki tədbirlər müsbət nəticəsini verir. Azərbaycanın möminləri, inanclı şəxsləri dövlətin bu sahədə qəbul etdiyi qərarlara böyük hörmətlə yanaşır, gördüyü işləri yüksək qiymətləndirir və yüksək məsuliyyət və intizamlı davranışla qlobal bəla ilə mübarizədə iştirak edirlər. Aşura ilə əlaqədar kütləvi dini tədbirlərin, ayinlərin keçirilməsi ölkədə yeni növ koronavirusla mübarizədə əldə edilmiş uğurlara zərbə vura, vəziyyətin yenidən pisləşməsinə, karantin rejiminin sərtləşdirilməsinə, uzadılmasına məcburiyyət yarana bilər.
Həmişə müqəddəs dəyərlərə hörmətlə yanaşan, nəcib keyfiyyətləri ilə seçilən və milli-mənəvi dəyərlərini hər zaman yüksək tutan xalqımız öz mütəşəkkilliyi və həmrəyliyi sayəsində hazırkı çətinliyi də geridə qoyacaq, inanclarını növbəti illərdə davam etdirəcək. Azərbaycan xalqı, vətəndaşlarımız həmişə anlaşıqlı olub, yüksək mədəniyyət nümayiş etdiriblər. Dindarlarımız da insanları hazırkı mürəkkəb vəziyyəti nəzərə almağa dəvət edir, çağırışlar səsləndirirlər.
Xuraman İsmayılqızı, «İki sahil»
