Avropalı deputatların Azərbaycana müraciətinə reaksiya verildi – iki rəy
Latviya Seyminin deputatlarının təxminən beşdə bir hissəsi Ruben Vardanyana hökm çıxarılması zamanı yerli aspektlərlə yanaşı, beynəlxalq aspektlərin də nəzərə alınması barədə bəyanatla çıxış edib. Bu barədə “Report” “CNN Prima News” xəbər kanalına istinadən xəbər verib. Deputatlar Vardanyanın cinayətkar fəaliyyətinin beynəlxalq miqyasına diqqət çəkərək, onu “Putinin sponsoru” və separatizmin tərəfdarı adlandırır, onun üçün sərt cəza tələb edirlər. Onlar Vardanyanla bağlı çıxarılacaq hökmün postsovet məkanında Kreml yönümlü separatçılar üçün dərs olacağına ümidvar olduqlarını bildiriblər.
Deputatlar bəyanatlarında “Vardanyanın fəaliyyətinin müxtəlif vaxtlarda müxtəlif ölkələrin siyasətçiləri, vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları və beynəlxalq media tərəfindən diqqət çəkdiyini və pislənildiyini” xatırladırlar. Vardanyanın məhkəməsinə reaksiya verən təkcə latviyalı deputatlar deyil. Bu ilin fevralında ukraynalılar və rumınlar da bu barədə danışıb. Avropalı Mühafizəkarlar və İslahatçılar fraksiyasının rumıniyalı deputatı Kristina Terhes deyib ki, Vardanyanın cinayətləri Cənubi Qafqazdan çox kənara çıxır. 2019-cu ildə bir qrup Avropa deputatı Putinin oliqarxına qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırıb. Üç il sonra ABŞ Konqresinin 46 üzvü eyni çağırışı etmişdi.
Latviyalı deputatlar haqlıdırmı – Vardanyanla bağlı çıxarılacaq hökm postsovet məkanında Kremlyönlü separatçılar üçün nə dərəcədə ibrət dərsi olacaq?
“Əslində, Latviya Seyminin deputatlarının bəyanatı heç də təəccüblü deyil. O baxımdan ki, dünya artıq Azərbaycana beynəlxalq hüququn qoruyucusu, təminatçısı kimi yanaşır. Bu haqqı isə biz 44 günlük Vətən savaşı zamanı qazanmışıq”. Bunu “Yeni Müsavat”a Milli Məclisin deputatı Vüqar İskəndərov deyib.
Deputat bildirib ki, Azərbaycanın 44 günlük müharibədə möhtəşəm qələbə qazanaraq torpaqlarını işğaldan azad etməsi təkcə ərazi bütövlüyünün və tarixi ədalətin bərpası deyildi: “Belə ki, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərindən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən dörd qətnamə 27 il idi ki, icraolunmamış saxlanılmışdı. Azərbaycan isə bu tarixi qələbəsi ilə həm də BMT Təhlükəsizlik Şurasının uzun illər kağız üzərində qalmış 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrinin icrasına nail oldu. Məsələyə bir qədər də dərindən yanaşsaq, prosesin BMT-nin özü üçün də uğurlu olduğunu deyə bilərik. Yəni topraqlarımızın işğaldan azad edilməsi BMT-nin korlanmış imicinin bərpası üçün yeni nümunə yaradılması kimi tarixə düşdü”.
Vüqar İskəndərov
V.İskəndərov deyib ki, bu fakt beynəlxalq hüquqa dair digər həll edilməmiş məsələlərin həllini tapmasında da Azərbaycanın öz sözünü deməsinin vacibliyini ortaya çıxarıb: “Yəni, diqqəti Latviya Seyminin deputatlarının Ruben Vardanyana hökm çıxarılması zamanı yerli aspektlərlə yanaşı, beynəlxalq aspektlərin də nəzərə alınmasını istəməsi üzərində cəmləşdirmək lazımdır. Bu istək, bu bəyanat niyə ortaya çıxıb? Deputatlar Vardanyanın cinayətkar fəaliyyətinin beynəlxalq miqyasına diqqət çəkir, həmçinin bu cinayətkarın fəaliyyətinin müxtəlif vaxtlarda müxtəlif ölkələrin siyasətçiləri, vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları və beynəlxalq media tərəfindən diqqət çəkdiyini və pislənildiyini bəyan edirlər. Yəni ortaya çıxan reallıq budur ki, bu günə kimi beynəlxalq arenada Vardanyanın cinayətkar əməlləri, xüsusilə də separatçılığa dəstək verməsi və separatçı proseslərin mərkəzində dayanması ilə bağlı narahatlıq ifadə edilsə də, onun cəzalandırılması reallaşmayıb. Bu cəzasızlıq mühitinə də məhz Azərbaycan son qoyub. Bu gün Vardanyan Bakıda həbsdədir və ona kəsiləcək cəzanı gözləyir. Yəni nəzərə alsaq ki, Vardanyanın məhkəməsinə reaksiya verən təkcə latviyalı deputatlar deyil, bu ilin fevralında ukraynalılar və rumınlar da bu barədə danışıb, onun Avropalı Mühafizəkarlar və İslahatçılar cinayətlərinin Cənubi Qafqazdan çox kənara çıxdığını bəyan ediblər. Lakin bu da son deyil, 2019-cu ildə bir qrup Avropa deputatı Putinin oliqarxına qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırmış, 2022-ci ildə isə ABŞ Konqresinin 46 üzvü eyni çağırışı etmişdi. Bununla belə Vardanyan necə deyərlər əlini-qolunu sallayaraq gəzirdi. Onun həbs edilməsi və məhkəmə önünə çıxarılması ilə Azərbaycan bu məsələdə də beynəlxalq hüququn, belə deyək, imdadına çatmış olur”.
Elxan Şahinoğlu
Politoloq Elxan Şahinoğlu isə Vardanyan və digərlərinin istənilən halda haqq etdikləri cəzaları alacaqlarını söyləyib: “Cinayətkar Vardanyanı oğlu və bir neçə dostundan başqa beynəlxalq aləmdə heç kəs müdafiə etmir. Müdafiə edə də bilməzlər. Çünki separatçılığa dəstək verib, gəlib separatçılarla əlbir olub, Azərbaycana qarşı təxribatların hazırlanmasında iştirak edib. Rusiya də onu müdafiə etmir. Çünki Rusiya vətəndaşlığından da çıxmışdı. Əgər Rusiya vətəndaşlığı qalsaydı, bəlkə də Rusiyada hansısa mərkəzlər onu dəstəkləyə bilərdi. Qərbin də onunla heç bir əlaqəsi olmaz. Çünki Rusiya Ukraynaya qarşı müharibəyə başlayandan sonra bu işğalçı müharibəyə dəstək verənlərdən biri də Vardanyan idi. Ona görə də Qərbin ”qara siyahısı”na düşmüşdü. Bu baxımdan, o, Qərbdə müdafiə olunmayacaq. Əgər müdafiə etsələr, Qərb ölkələri özləri özlərinin əksinə gedərlər. Hətta müdafiə olunsaydı belə bu o demək deyildi ki, Azərbaycan onu azad edəcəkdi, yaxud azad etməlidir. Latviya, rumin deputatlarının, eləcə də, digər ölkələrin ekspertlərinin söylədikləri var. Ona görə də, onun oğlu canfəşanlıq göstərsə də, xarici medialarda atası barədə məqalələr yayımlamağa çalışsa da, bu reallığı dəyişməyəcək”.
