Dağlar qoynunda inci…
Şuşa İƏT-in turizm paytaxtı elan edilib
Füsunkar təbiətinə və təmiz iqliminə malik olan Şuşa şəhəri Şərqin incilərindən biridir. İslam mədəniyyətinin bir parçası olan şəhər xalçaçılığı, boyakarlığı, musiqisi ifaçılığı, sənətkarlığı ilə bərabər, həm də əsrarəngiz gözəllikləri ilə insanı valeh edir. Ermənistanın işğalçı və vəhşi quldur dəstələri buranın təbiətinə və mədəniyyətinə nə qədər zərbələr vursa da tamamilə məhv etməyə imkanları çatmamışdır. Azad ediləndən qısa müddətdə hər şey bərpa edilmiş, əvvəlkindən də baxımlı edilmişdir. Bir çox ölkələrin dövlət başçıları, diplomatları, yazıçı və jurnalistləri, tanınmış mədəniyyət xadimləri, musiqi kollektivləri, turistlər, bura axın etmişlər.
Şuşa şəhərində “Şuşa – İƏT-in turizm paytaxtı 2026” tədbirinin açılış mərasimi keçirilib. Şuşaya ezam olunmuş mətbuat təmsilçiləri xəbər verirlər ki, bu çərçivədə keçirilən tədbirlərdə Azərbaycan, Türkiyə, İran, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Pakistan, Türkmənistan və Özbəkistan nümayəndə heyətləri iştirak edirlər.
Növbəti günlərdə İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Turizm üzrə Yüksək Səviyyəli Ekspertlər Qrupunun 9-cu iclası, Qastronomiya Günü, eləcə də İƏT Turizm Nazirlərinin 7-ci görüşünün keçirilməsi nəzərdə tutulur.
2023-cü ildə İƏT-ə üzv ölkələrin turizm nazirlərinin 5-ci iclasında Şuşa şəhəri 2026-cı il üçün “İƏT-in turizm paytaxtı” elan edilib.
Tədbirlər Nazirlər Kabinetinin “Şuşa şəhərinin 2026-cı il üçün İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının turizm paytaxtı elan edilməsi” ilə bağlı Tədbirlər Planına uyğun olaraq təşkil olunur. Aydın görünür ki, ziyarətçilərdən başqa iri beynəlxalq təşkilatlar dağlar qoynundakı nadir incini görməkdə, ab-havasından dadmağa maraq göstərirlər. Əslində Şuşa şəhər kimi formalaşdırıldığı XVIII əsrdə bu missiyanı yerinə yetirirdi. Burada pul kəsilir, muğam sənəti inkişaf etdirilir, qala divarları, məscidlər inşa olunur, saraylar inşa edilirdi. Müxtəlif ixtisaslara yiyələnmiş insanlar işləmək üçün axın-axın gəlirdilər. Qarabağ xanlığının paytaxtı olduğu illərdə Şuşaya İran hökmdarı Fətəli şahın, sonralar Ağa Məhəmməd şah Qacarın, Rusiya imperiyasının işğalçı qoşunlarının hücumlarına qarşı sinə gərib. Rus əsgərinin ayağı Şuşaya dəyəndən sonra şəhər əhalisinin başı müsibətdən açılmayıb. Bir cəlladı başqası əvəz edib. Riyakar Sovet hökuməti hakimiyyət başına gələndən sonra dəyərli ziyalılara divan tutdu, repressiyaya, sürgünə məruz qoydu. Adlı-sanlı alimlərin, hərbçilərin, ədəbiyyatşünasların, şair və müğənnilərin vətəni əsl cəhənnəmə çevrildi. Bu dəhşət iyirmi ilə qədər davam etdi.
Yeni müsibət Kremldə lənətlik Mixail Qorbaçovun arvadı Raisa ilə birlikdə 1988-ci ildə süni surətdə təşkil edildi. Onlar erməni separatçılarına hər cür dəstək verərək Şuşanın işğal planını həyata keçirdilər. Təsadüfi deyil ki, Qarabağın Azərbaycandan qoparılıb Ermənistana birləşdirilməsi kimi separatçı niyyəti ilk dəfə Mixail Qorbaçovun iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi akademik Abel Aqanbekyan Parisdə səfərdə olarkən “Humanite” qəzetinə müsahibəsində açmışdı. Mədəni abidələrin qorunmasından dəm vuran ermənilər Üzeyir Hacıbəylinin, Xurşidbanu Natəvanın, Xanın, Bülbülün büstlərini güllələmiş, ev muzeylərini dağıtmışdılar. Beləliklə, Şuşa iyirmi səkkiz il hüzn içində, düşmən əlində qaldı.
Nəhayət, işğal dövrü də sona çatdı. 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşa yenidən azadlığa qovuşdu. Erməni vandalları tərəfindən dağıdılıb xarabazara çevrilmiş gözəl şəhər qısa müddətdə abad bir guşəyə çevrildi. Ziyarətçilər Cıdır düzünü, Topxana meşəsini, Gəlin qayası, İsa bulağını heyranlıqla seyr edirlər. Deyilənlərə görə,dünyada iki yerdə bitən xarıbülbül çiçəyi isə artıq Şuşanın simvoluna cevrilib. Bir çox soydaşlarımız bu simvolun nişanını fəxrlə yaxalarında gəzdirirlər. Təbiət gözəlliklərinn hər birinin maraqlı yaranma tarixi var. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Pakistan dövlətinin Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərif Şuşanın fəxri qonaqları olublar. Onlar bu yerin gözəlliklərindən məmnun qaldıqlarını bildiriblər. Qartallı dağlar, başı dumanlı zirvələr, dərin dərələr, yaşıl meşələr, təmiz hava, dumduru səma Şuşaya sanki sirli-sehrli xoş ovqat gətirir. Bir azdan dünyanın hər yerindən turistlər bu sehrin işığına yığışacaqlar.
Vəli İlyasov, “İki sahil”
