Avqustun 8-də Vaşinqtonda “Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin təsis edilməsi haqqında” Sazişin paraflanmasından sonra baş nazir Nikol Paşinyan Ermənistanın Müstəqillik Bəyannaməsinin bəzi müddəalarının ziddiyyətli olduğunu bir daha dilə gətirib. O vurğulayıb ki, Bəyannamə qəbul olunduğu dövrdə Ermənistanda fəaliyyət göstərən siyasi elitanın kollektiv əhval-ruhiyyəsini ifadə edib, “Qarabağ” hərəkatının möhürünü daşıyıb: “Baş nazir kimi əlimdə olan məlumatlar və reallığın tam və hərtərəfli təhlili məni sarsılmaz bir qənaətə çatdırdı ki, biz “Qarabağ” hərəkatını davam etdirməməliyik, çünki bu, Ermənistan Respublikasının müstəqilliyinin ləğvi deməkdir”. Paşinyan, həmçinin qeyd edib ki, Qarabağ münaqişəsi davam etsəydi, Ermənistan müstəqilliyini və dövlətçiliyini itirəcəkdi:“Biz Ermənistanın müstəqilliyini qoruyub saxlamaq və bu müstəqilliyi reallığa çevirmək üçün strategiya qəbul etmişik və bu strategiyanın ifadəsi real Ermənistanın ideologiyasıdır ki, bununla Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh, Türkiyə ilə real dialoq mümkün oldu”. Bu fikirlərlə də Paşinyan ölkənin Müstəqillik Bəyannaməsini Azərbaycanla sülhə maneə adlandırıb və Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsini zamanın tələbi olduğunu bir daha dilə gətirib. Paşinyan, həmçinin bildirib ki, lazım gələrsə, ölkənin əsas qanununa dəyişiklik edilməsi ilə bağlı qərar veriləcək: “Şəxsən mən əsas qanuna əlavə və dəyişikliklərin təşəbbüskarı olacağam.” Bu sözlər isə Paşinyanın sülh məsələsini yarımçıq buraxmaq niyyətində olmadığından xəbər verir.
Son məlumatlara görə, Konstitusiya İslahatı Şurası tezliklə yeni Konstitusiyanın mətninin hazırlanması üçün aktiv şəkildə iclaslar da keçirəcək. Görünür, artıq Paşinyan əsas ev tapşırığının həllinə başlayıb.
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Ermənistan konstitusiyasına dəyişikliklər edilməsi məsələsi hazırda ölkə daxilində siyasi gündəmin əsas müzakirə mövzusuna çevrilib. Bu məsələdə Paşinyanın tərəfdarları da var, əlehdarları da. Məsələn, Ermənistanın sabiq xarici işlər naziri Vardan Oskanyan və digərləri Paşinyan iqtidarının sülh gündəmini kəskin tənqid edirlər. Hətta Ermənistan Respublikasının ikinci prezidenti Serj Sarkisyan jurnalistlərlə söhbətində avqustun 8-də Vaşinqtonda paraflanmış sülh sazişinə toxunaraq, bu sənədi sülh müqaviləsi adlandırmaq lazım deyil, ifadəsini işlədib. Paşinyana qarşı olan qüvvələr konstitusiyaya dəyişiklik edilməsi məsələsini Azərbaycanın “növbəti tələbinin yerinə yetirilməsi” kimi qiymətləndirirlər. Odur ki, onlar Paşinyanı devirmək üçün dəridən-qabıqdan çıxırlar.
Bütün bunlar onu göstərir ki, Oskanyan və onun kimi düşünənlər üçün sülh heç vaxt məqsəd olmayıb. Onların məqsədi yeni konstitusiya dəyişikliklərinin qarşısını almaq, sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyasını ləngitmək, kommunikasiyaların açılmasına mane olmaqdır. Bir sözlə, onlar Ermənistan cəmiyyətini yenidən köhnə xülyalarla yaşatmaq, revanşist qüvvələri fəallaşdırmaq və bölgəni yeni gərginliklərə sürükləməkdir.
Prezident İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibəsində qeyd edib ki, bildiyimiz qədər, onlar həmin müddəaya dəyişiklik edəcəklər: “Elə ki, bu dəyişiklik olundu, yəni, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı iddialar onların konstitusiyasından çıxarıldı, formal olaraq sülh sazişi də imzalanacaq”. Bu, baş tutmaya bilərmi? Yəni Ermənistanda hər hansı daxili siyasi dəyişiklik baş verərsə, bu, həmin prosesə xələl gətirəcəkmi? Bu məsələyə dövlətimizin başçısı belə aydınlıq gətirib: “Bilirik ki, gələn yay Ermənistanda parlament seçkiləri keçiriləcək. Həmçinin bilirik ki, onlar yeni konstitusiya layihəsi üzərində işləyirlər. Lakin güclü xarici müdaxilə olarsa, bəli, bu, razılaşmaları poza bilər. Amma bu, Ermənistanın özü üçün çox zərərli olar, çünki Vaşinqtonda sənədlərin kim tərəfindən imzalanmasından asılı olmayaraq, onlar Ermənistanın adından Ermənistan lideri tərəfindən imzalanıb. Əgər orada hər hansı dəyişiklik baş verərsə və imzalanmış sənəddən geri addım atılarsa, bu, Ermənistan ilə ABŞ arasındakı münasibətləri ciddi şəkildə pisləşdirər” Dövlətimizin başçısı, həmçinin vurğulayıb ki, sülh sazişi təkcə ABŞ-ın deyil, Avropa İttifaqının, Türkiyənin və ərəb ölkələrinin dəstəyi ilə reallaşıb.
Ermənistan unutmasın ki, Vaşinqton razılaşması onlar üçün nadir bir şansdır. Bu sənədin icrası İrəvana uzunmüddətli sabitlik, qonşularla dinc yanaşı yaşamaq və iqtisadi inkişaf imkanı vəd edir. Şübhəsiz, əgər təcavüzkar ölkə yaranmış şansı qaçırsa, bu onları daha qara günlərə sürükləyə bilər.
Qvami Məhəbbətoğlu, “İki sahil”
