İlham Əliyev Vaşinqtonda

ABŞ prezidenti Donald Trampın dəvəti ilə Azərbaycanın dövlət başçısı İlham Əliyev Sülh Şurasının ilk iclasında iştirak etmək üçün Vaşinqtonda işgüzar səfərdədir.

Musavat.com xəbər verir ki, fevralın 19-da ABŞ prezidentinin sədrliyi ilə Vaşinqtondakı Donald Tramp Sülh İnstitutunda Sülh Şurasının ilk zirvə toplantısı keçiriləcək.

Görüşün məqsədi ABŞ administrasiyasının Qəzzanın yenidən qurulması planı üçün vəsait toplamaqdır.

Sülh Şurası Donald Trampın təşəbbüsü ilə yaradılıb və Davosda təsis edilib. Azərbaycan təsisçi üzvdür. Nizamnaməyə əsasən, daimi üzv olmaq istəyən ölkələr 1 milyard dollar töhfə verməlidirlər. Üç illik üzvlük üçün heç bir şərt yoxdur. Lakin ilk görüşdə iştirak edən dövlətlərin Qəzzanın yenidən qurulması fonduna töhfə verməsi gözlənilir.

ABŞ administrasiyası sammitdə iştirak etmək üçün təxminən 60 ölkəyə rəsmi dəvət göndərib.

Tramp bu görüşdə Qəzza zolağında humanitar yardım və yenidənqurma üçün 5 milyard dollar ayrılacağını açıqlayıb. “Sülh Şurasının limitsiz potensialı var”, – deyə ABŞ prezidenti vurğulayıb.

Daha əvvəl Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan da ABŞ-a yola düşüb. Orta Asiyanın digər liderlərinin iştirakı ilə bağlı rəsmi məlumat artıq dərc olunub. Qazaxıstan prezidenti Kasım-Jomart Tokayev və Özbəkistan prezidenti Şavkat Mirziyoyev Vaşinqtona yola düşüb.

İsraili sammitdə xarici işlər naziri Gideon Saar təmsil edəcək. İsrail Xarici İşlər Nazirliyi diplomatın baş nazir Benyamin Netanyahunun adından Vaşinqtona səfər etdiyini bildirib. İsrail uzun müddət Sülh Şurasına qoşulmaqda tərəddüd etsə də, qərarını rəsmi olaraq 12 fevralda lan edib. Kipr, Rumıniya və bir sıra digər ölkələr sammitə müşahidəçi kimi nümayəndələr göndərəcəklərini açıqlayıblar.

Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen dəvət alıb, lakin onun yerinə Aralıq dənizi üzrə Avropa komissarı Dubravka Şuica Vaşinqtona gedib. Aİ sözçüsünün sözlərinə görə, Brüsselin Şuranın nizamnaməsinin müəyyən müddəaları ilə bağlı “bir sıra sualları” var. Bir çox ölkə oxşar səbəblərdən dəvəti rədd edib.

Haqqın.az “DW Worldə”a istinadən yazır ki, dəvət olunmuş dövlətlər arasında narahatlıq doğuran digər bir səbəb Şuranın strukturudur. Hazırda yeganə sədrlik ABŞ-ı təmsil edən ABŞ prezidentinə məxsusdur. Onun altında büdcə ilə bağlı qərarlar qəbul edən və birgə məsələləri müzakirə edən üzv dövlətlərdən ibarət Şura yerləşir.

Bundan əlavə, Tramp tərəfindən təyin edilmiş yeddi üzvdən ibarət İcra Şurası yaradılıb. Bu Şuraya ABŞ dövlət katibi Marko Rubio, Dünya Bankının prezidenti Ajay Banga, Cared Kuşner və Stiv Vitkoff daxildir. Onun mandatı Sülh Şurasının qərarlarını həyata keçirməkdir.
Ayrı bir Qəzza İcra Şurası Zolağın yenidən qurulmasına nəzarət edir. Nizamnaməyə əsasən, Şuranın sədri Donald Trampın direktorlar şurasına başqalarını dəvət etmək, qərarlara veto qoymaq və “törəmə müəssisələr yaratmaq, dəyişdirmək və ya ləğv etmək” kimi müstəsna hüququ var. O, yalnız könüllü istefa verdikdə və ya “iş qabiliyyətinin itirilməsi nəticəsində” əvəz edilə bilər.

Musavat.com