Ermənistan “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə görüşünün 2028-ci ildə Azərbaycanda keçirilməsini dəstəkləyib

İlham Əliyev 2026-cı il 4 may tarixində Avropa Siyasi Birliyi-nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı vasitəsilə çıxış edərək bir sıra mühüm məqamlara toxundu və regionda baş verən son proseslərə aydınlıq gətirdi. Prezident çıxışında ilk olaraq Zirvə görüşlərinin gələcək təşkilinə dair razılaşmalardan bəhs etdi. O bildirdi ki, Ermənistan 2028-ci ildə bu mötəbər tədbirin Azərbaycanda keçirilməsini dəstəkləyib. Bu qərarın qəbul olunması əvvəlki müzakirələrin nəticəsi kimi formalaşıb və tərəflər arasında balanslı yanaşmanın qorunmasına xidmət edir. Dövlət başçısı vurğuladı ki, bir il əvvəl Tirana səfəri zamanı Ermənistanın 2026-cı ildə ev sahibliyi etməsi ideyasını dəstəklədiyi kimi, Azərbaycanın da növbəti mərhələdə bu zirvəyə ev sahibliyi etməsi təklifi qəbul olunub. Bu kontekstdə o, bütün üzv ölkələri 2028-ci ilin may ayında Azərbaycanda keçiriləcək Zirvə görüşünə dəvət etdi və Ermənistanın da bu təşəbbüsü dəstəkləməsini sülhə doğru atılmış real addım kimi qiymətləndirdi. Prezident qeyd etdi ki, tərəflər cəmi doqquz aydır sülh şəraitindədir və bu yeni mərhələyə uyğunlaşma prosesi davam edir. Çıxışın mühüm hissələrindən biri Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində əldə olunan praktiki nəticələrə həsr olundu. Prezident bildirdi ki, Vaşinqtonda imzalanmış birgə bəyanatdan sonra tərəflər arasında sülhün əsasları formalaşıb. Bu çərçivədə Azərbaycan uzun illər tətbiq etdiyi tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırıb. Nəticədə Ermənistan istiqamətində Azərbaycan ərazisindən 28 min ton yük daşınıb. Bununla yanaşı, Azərbaycan ilk dəfə olaraq Ermənistana benzin və dizel ixracına başlayıb və artıq 12 min ton neft məhsulu qarşı tərəfə çatdırılıb. Bu addımlar iqtisadi əlaqələrin bərpası və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli addımlar kimi təqdim olundu. Prezident çıxışında bəzi Avropa institutlarının mövqeyinə də toxundu. O, Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyası-nın Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində obyektiv mövqe sərgiləmədiyini və ikili standartlara yol verdiyini qeyd etdi. Azərbaycanın 2001-ci ildən Avropa Şurası-nın üzvü olduğunu xatırladan dövlət başçısı bildirdi ki, uzun illər ərzində ölkə nümayəndə heyətinə heç bir məhdudiyyət tətbiq olunmayıb. Lakin 2023-cü ildə Azərbaycanın Qarabağda separatçılığa son qoymasından sonra bu münasibətdə dəyişiklik baş verib və AŞPA tərəfindən sanksiyalar tətbiq olunub. Prezident bu yanaşmanı ədalətsiz hesab edərək vurğuladı ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü digər ölkələrinki ilə eyni səviyyədə qiymətləndirilməlidir. Eyni zamanda, Avropa Parlamentinin fəaliyyətinə toxunan Prezident bildirdi ki, bu qurum əsas problemlərlə məşğul olmaq əvəzinə Azərbaycan əleyhinə qərəzli qətnamələr qəbul edir. Onun sözlərinə görə, son beş ildə bu tipli 14 sənəd qəbul edilməsi artıq sistemli yanaşmanın göstəricisidir. Ən son qətnamənin isə Zirvə görüşü ərəfəsində qəbul olunması xüsusi diqqət çəkir. Prezident qeyd etdi ki, bu cür addımlar sülh prosesinə dəstək vermək əvəzinə ona mane olur. Buna cavab olaraq Azərbaycan parlamenti Avropa Parlamenti ilə əməkdaşlığın dayandırılması və bir sıra platformalarda iştirakın məhdudlaşdırılması ilə bağlı qərar qəbul edib. Dövlət başçısı bu məlumatları həmkarlarına təqdim etməklə mümkün yanlış təsəvvürlərin qarşısını almaq istədiyini bildirdi. Çıxışda regional nəqliyyat və iqtisadi layihələrə də yer verildi. Prezident qeyd etdi ki, yeni təşəbbüslər, o cümlədən “Trampın Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu” adlandırılan layihə Azərbaycanın əsas ərazisini Naxçıvanla birləşdirəcək və eyni zamanda Orta Dəhlizin tərkib hissəsinə çevriləcək. Bu layihələr sülhün konkret nəticələrinin formalaşdığını göstərir və regionda əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir. Sonda Prezident Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan-ı Zirvə görüşünün Ermənistanda keçirilməsi münasibətilə təbrik etdi və vurğuladı ki, müxtəlif maneələrə baxmayaraq Azərbaycan sülh gündəliyinə sadiq qalır. Onun sözlərinə görə, qarşı tərəfin də açıqlamaları bu istiqamətdə irəliləyişin mümkün olduğunu göstərir və regionda sabitliyin möhkəmlənməsi üçün real zəmin yaradır.